Personel Çalıştırılmasına Dayalı İşlerin Satınalma Yoluyla Yaptırılması

Aliakent A.Ş. tarafından personel çalıştırılmasına dayalı iş niteliğindeki bazı işlerin satınalma yoluyla üçüncü kişilere yaptırıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (e) bendinin birinci alt bendinde; belediye şirketlerinin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamayacağı belirtilmiştir. İkinci alt bendinde; mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan, yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı park ve bahçe bakım ve onarımı ile çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edileceği; üçüncü alt bendinde, Kamu İhale Kurumunun, hizmet alımının personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı ya da niteliği itibarıyla bu sonucu doğurup doğurmadığı hususunda (2) numaralı alt bentte sayılan kriterleri ayrı ayrı ya da birlikte dikkate almak suretiyle usul ve esaslar belirlemeye yetkili olduğu ifade edilmiştir.

Kurum'un söz konusu yetkisi kapsamında yayımladığı Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78'inci maddesinde; “1.3. Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan ve niteliği gereği süreklilik arz eden park bahçe bakım ve onarım işi, çöp toplama, cadde, sokak, meydan vb. temizlik işleri, bu işlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan refüj ve yeşil alanların bakım ve onarımı, ot temizliği, çim biçimi, toprak işleme, arazi hazırlığı, fidan üretimi, dikimi ve bakımı ile ağaç budama, sulama ve bakımı, sürücülü araç/iş makinesi kiralama vb. işler ile Kurum tarafından belirlenecek diğer işler, 78.1.1'inci maddede yer alan diğer koşullara bakılmaksızın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edilir.” denilmektedir.

Belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, niteliği gereği süreklilik arz eden park, bahçe bakım ve onarım işi ile refüj ve yeşil alanların bakım ve onarımı, ot temizliği, çim biçimi, toprak işleme, arazi hazırlığı, fidan üretimi, dikimi ve bakımı ile ağaç budama, sulama ve bakımı işlerinin, diğer koşullara bakılmaksızın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edileceği ve belediye şirketlerinin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamayacağı belirtilmiştir.

Yapılan incelemede, bir kısım temizlik işlerinin personele dayalı hizmet alımı niteliğinde olmasına rağmen satınalma suretiyle üçüncü kişilere yaptırıldığı görülmüştür.

Şirket cevabında, bulguya konu alımların personel temini amacıyla değil, belirli bir sonucun elde edilmesine yönelik hizmet alımları olduğu ve bu nedenle personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilemeyeceği ifade edilmiştir. Bununla birlikte, süreklilik arz eden ve personel çalıştırılmasına dayalı hizmet niteliği taşıyabilecek alımların yeniden gözden geçirileceği, benzer uygulamaların tekrarlanmaması amacıyla gerekli kontrol mekanizmalarının oluşturulacağı belirtilmiştir. Ancak yapılan incelemede, uygulamada temizlik gibi süreklilik arz eden işlerin mevzuata aykırı şekilde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde yürütüldüğü tespit edilmiştir. Nitekim bu kapsamda Şirket tarafından 25DT747142 doğrudan temin numarası ile "ofis temizlik hizmeti" alımı gerçekleştirildiği görülmüştür. Bu tür hizmetlerin niteliği itibarıyla belirli bir sonucun elde edilmesinden ziyade belirli süre boyunca personel çalıştırılmasına dayandığı değerlendirilmektedir.

Bu itibarla, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğindeki alımların Şirket tarafından üçüncü kişilere yaptırılmaması gerekmektedir.